Mahānipāta

700 segments · SuttaCentral ·

Tip — double-click any Pāli word to look it up in the dictionary.

0.1

Jātaka

0.2

Mahānipāta

0.3

Mūgapakkhavagga

0.4

7 Candakumārajātaka

1.1

Rājāsi luddakammo,

1.2

Ekarājā pupphavatīyā;

1.3

So pucchi brahmabandhuṁ,

1.4

Khaṇḍahālaṁ purohitaṁ mūḷhaṁ.

2.1

“Saggāna maggamācikkha,

2.2

Tvaṁsi brāhmaṇa dhammavinayakusalo;

2.3

Yathā ito vajanti sugatiṁ,

2.4

Narā puññāni katvāna”.

3.1

“Atidānaṁ daditvāna,

3.2

avajjhe deva ghātetvā;

3.3

Evaṁ vajanti sugatiṁ,

3.4

narā puññāni katvāna”.

4.1

“Kiṁ pana taṁ atidānaṁ,

4.2

Ke ca avajjhā imasmi lokasmiṁ;

4.3

Etañca kho no akkhāhi,

4.4

Yajissāmi dadāmi dānāni”.

5.1

“Puttehi deva yajitabbaṁ,

5.2

Mahesīhi negamehi ca;

5.3

Usabhehi ājāniyehi catūhi,

5.4

Sabbacatukkena deva yajitabbaṁ”.

6.1

Taṁ sutvā antepure,

6.2

Kumārā mahesiyo ca haññantu;

6.3

Eko ahosi nigghoso,

6.4

Bhismā accuggato saddo.

7.1

“Gacchatha vadetha kumāre,

7.2

Candaṁ sūriyañca bhaddasenañca;

7.3

Sūrañca vāmagottañca,

7.4

Pacurā kira hotha yaññatthāya.

8.1

Kumāriyopi vadetha,

8.2

Upasenaṁ kokilañca muditañca;

8.3

Nandañcāpi kumāriṁ,

8.4

Pacurā kira hotha yaññatthāya.

9.1

Vijayampi mayhaṁ mahesiṁ,

9.2

Erāvatiṁ kesiniṁ sunandañca;

9.3

Lakkhaṇavarūpapannā,

9.4

Pacurā kira hotha yaññatthāya.

10.1

Gahapatayo ca vadetha,

10.2

Puṇṇamukhaṁ bhaddiyaṁ siṅgālañca;

10.3

Vaḍḍhañcāpi gahapatiṁ,

10.4

Pacurā kira hotha yaññatthāya”.

11.1

Te tattha gahapatayo,

11.2

Avocisuṁ samāgatā puttadāraparikiṇṇā;

11.3

“Sabbeva sikhino deva karohi,

11.4

Atha vā no dāse sāvehi”.

12.1

“Abhayaṅkarampi me hatthiṁ,

12.2

Nāḷāgiriṁ accuggataṁ varuṇadantaṁ;

12.3

Ānetha kho ne khippaṁ,

12.4

Yaññatthāya bhavissanti.

13.1

Assaratanampi kesiṁ,

13.2

Surāmukhaṁ puṇṇakaṁ vinatakañca;

13.3

Ānetha kho ne khippaṁ,

13.4

Yaññatthāya bhavissanti.

14.1

Usabhampi yūthapatiṁ anojaṁ,

14.2

Nisabhaṁ gavampatiṁ tepi mayhaṁ ānetha;

14.3

Samūha karontu sabbaṁ,

14.4

Yajissāmi dadāmi dānāni.

15.1

Sabbaṁ paṭiyādetha,

15.2

Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;

15.3

Āṇāpetha ca kumāre,

15.4

Abhiramantu imaṁ rattiṁ.

16.1

Sabbaṁ upaṭṭhapetha,

16.2

Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;

16.3

Vadetha dāni kumāre,

16.4

Ajja kho pacchimā ratti”.

17.1

Taṁtaṁ mātā avaca,

17.2

Rodantī āgantvā vimānato;

17.3

“Yañño kira te putta,

17.4

Bhavissati catūhi puttehi”.

18.1

“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,

18.2

candasmiṁ haññamānasmiṁ;

18.3

Puttehi yaññaṁ yajitvāna,

18.4

sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

19.1

“Mā taṁ putta saddahesi,

19.2

Sugati kira hoti puttayaññena;

19.3

Nirayāneso maggo,

19.4

Neso maggo hi saggānaṁ.

20.1

Dānāni dehi koṇḍañña,

20.2

Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;

20.3

Esa maggo sugatiyā,

20.4

Na ca maggo puttayaññena”.

21.1

“Ācariyānaṁ vacanā,

21.2

Ghātessaṁ candañca sūriyañca;

21.3

Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,

21.4

Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

22.1

Taṁtaṁ pitāpi avaca,

22.2

Vasavattī orasaṁ sakaṁ puttaṁ;

22.3

“Yañño kira te putta,

22.4

Bhavissati catūhi puttehi”.

23.1

“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,

23.2

candasmiṁ haññamānasmiṁ;

23.3

Puttehi yaññaṁ yajitvāna,

23.4

sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

24.1

“Mā taṁ putta saddahesi,

24.2

Sugati kira hoti puttayaññena;

24.3

Nirayāneso maggo,

24.4

Neso maggo hi saggānaṁ.

25.1

Dānāni dehi koṇḍañña,

25.2

Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;

25.3

Esa maggo sugatiyā,

25.4

Na ca maggo puttayaññena”.

26.1

“Ācariyānaṁ vacanā,

26.2

Ghātessaṁ candañca sūriyañca;

26.3

Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,

26.4

Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

27.1

“Dānāni dehi koṇḍañña,

27.2

Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;

27.3

Puttaparivuto tuvaṁ,

27.4

Raṭṭhaṁ janapadañca pālehi”.

28.1

“Mā no deva avadhi,

28.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

28.3

Api nigaḷabandhakāpi,

28.4

Hatthī asse ca pālema.

29.1

Mā no deva avadhi,

29.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

29.3

Api nigaḷabandhakāpi,

29.4

Hatthichakaṇāni ujjhema.

30.1

Mā no deva avadhi,

30.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

30.3

Api nigaḷabandhakāpi,

30.4

Assachakaṇāni ujjhema.

31.1

Mā no deva avadhi,

31.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

31.3

Yassa honti tava kāmā,

31.4

Api raṭṭhā pabbājitā;

31.5

Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

32.1

“Dukkhaṁ kho me janayatha,

32.2

Vilapantā jīvitassa kāmā hi;

32.3

Muñcetha dāni kumāre,

32.4

Alampi me hotu puttayaññena”.

33.1

“Pubbeva khosi me vutto,

33.2

Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;

33.3

Atha no upakkhaṭassa yaññassa,

33.4

Kasmā karosi vikkhepaṁ.

34.1

Sabbe vajanti sugatiṁ,

34.2

Ye yajanti yepi yājenti;

34.3

Ye cāpi anumodanti,

34.4

Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.

35.1

“Atha kissa jano pubbe,

35.2

Sotthānaṁ brāhmaṇe avācesi;

35.3

Atha no akāraṇasmā,

35.4

Yaññatthāya deva ghātesi.

36.1

Pubbeva no daharakāle,

36.2

na hanesi na ghātesi;

36.3

Daharamhā yobbanaṁ pattā,

36.4

adūsakā tāta haññāma.

37.1

Hatthigate assagate,

37.2

Sannaddhe passa no mahārāja;

37.3

Yuddhe vā yujjhamāne vā,

37.4

Na hi mādisā sūrā honti yaññatthāya.

38.1

Paccante vāpi kupite,

38.2

Aṭavīsu vā mādise niyojenti;

38.3

Atha no akāraṇasmā,

38.4

Abhūmiyaṁ tāta haññāma.

39.1

Yāpi hi tā sakuṇiyo,

39.2

Vasanti tiṇagharāni katvāna;

39.3

Tāsampi piyā puttā,

39.4

Atha no tvaṁ deva ghātesi.

40.1

Mā tassa saddahesi,

40.2

Na maṁ khaṇḍahālo ghāteyya;

40.3

Mamañhi so ghātetvāna,

40.4

Anantarā tampi deva ghāteyya.

41.1

Gāmavaraṁ nigamavaraṁ dadanti,

41.2

Bhogampissa mahārāja;

41.3

Athaggapiṇḍikāpi,

41.4

Kule kule hete bhuñjanti.

42.1

Tesampi tādisānaṁ,

42.2

Icchanti dubbhituṁ mahārāja;

42.3

Yebhuyyena ete,

42.4

Akataññuno brāhmaṇā deva.

43.1

Mā no deva avadhi,

43.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

43.3

Api nigaḷabandhakāpi,

43.4

Hatthī asse ca pālema.

44.1

Mā no deva avadhi,

44.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

44.3

Api nigaḷabandhakāpi,

44.4

Hatthichakaṇāni ujjhema.

45.1

Mā no deva avadhi,

45.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

45.3

Api nigaḷabandhakāpi,

45.4

Assachakaṇāni ujjhema.

46.1

Mā no deva avadhi,

46.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

46.3

Yassa honti tava kāmā,

46.4

Api raṭṭhā pabbājitā;

46.5

Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

47.1

“Dukkhaṁ kho me janayatha,

47.2

Vilapantā jīvitassa kāmā hi;

47.3

Muñcetha dāni kumāre,

47.4

Alampi me hotu puttayaññena”.

48.1

“Pubbeva khosi me vutto,

48.2

Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;

48.3

Atha no upakkhaṭassa yaññassa,

48.4

Kasmā karosi vikkhepaṁ.

49.1

Sabbe vajanti sugatiṁ,

49.2

Ye yajanti yepi yājenti;

49.3

Ye cāpi anumodanti,

49.4

Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.

50.1

“Yadi kira yajitvā puttehi,

50.2

Devalokaṁ ito cutā yanti;

50.3

Brāhmaṇo tāva yajatu,

50.4

Pacchāpi yajasi tuvaṁ rājā.

51.1

Yadi kira yajitvā puttehi,

51.2

Devalokaṁ ito cutā yanti;

51.3

Esveva khaṇḍahālo,

51.4

Yajataṁ sakehi puttehi.

52.1

Evaṁ jānanto khaṇḍahālo,

52.2

kiṁ puttake na ghātesi;

52.3

Sabbañca ñātijanaṁ,

52.4

attānañca na ghātesi.

53.1

Sabbe vajanti nirayaṁ,

53.2

Ye yajanti yepi yājenti;

53.3

Ye cāpi anumodanti,

53.4

Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

54.1

Sace hi so sujjhati yo hanāti,

54.2

Hatopi so saggamupeti ṭhānaṁ;

54.3

Bhovādi bhovādina mārayeyyuṁ,

54.4

Ye cāpi tesaṁ abhisaddaheyyuṁ.

55.1

Kathañca kira puttakāmāyo,

55.2

Gahapatayo gharaṇiyo ca;

55.3

Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,

55.4

‘Mā ghātayi orasaṁ puttaṁ’.

56.1

Kathañca kira puttakāmāyo,

56.2

Gahapatayo gharaṇiyo ca;

56.3

Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,

56.4

‘Mā ghātayi atrajaṁ puttaṁ’.

57.1

Rañño camhi atthakāmo,

57.2

Hito ca sabbajanapadassa;

57.3

Na koci assa paṭighaṁ,

57.4

Mayā jānapado na pavedeti.

58.1

Gacchatha vo gharaṇiyo,

58.2

Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;

58.3

‘Mā ghātetha kumāre,

58.4

Adūsake sīhasaṅkāse’.

59.1

Gacchatha vo gharaṇiyo,

59.2

Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;

59.3

‘Mā ghātetha kumāre,

59.4

Apekkhite sabbalokassa’.

60.1

Yannūnāhaṁ jāyeyyaṁ,

60.2

Rathakārakulesu vā;

60.3

Pukkusakulesu vā vessesu vā jāyeyyaṁ,

60.4

Na hajja maṁ rāja yaññe ghāteyya”.

61.1

“Sabbā sīmantiniyo gacchatha,

61.2

Ayyassa khaṇḍahālassa;

61.3

Pādesu nipatatha,

61.4

Aparādhāhaṁ na passāmi.

62.1

Sabbā sīmantiniyo gacchatha,

62.2

Ayyassa khaṇḍahālassa;

62.3

Pādesu nipatatha,

62.4

Kinte bhante mayaṁ adūsema”.

63.1

Kapaṇā vilapati selā,

63.2

Disvāna bhātare upanītatte;

63.3

“Yañño kira me ukkhipito,

63.4

Tātena saggakāmena”.

64.1

Āvatti parivatti ca,

64.2

vasulo sammukhā rañño;

64.3

“Mā no pitaraṁ avadhi,

64.4

daharamhāyobbanaṁ pattā”.

65.1

“Eso te vasula pitā,

65.2

Samehi pitarā saha;

65.3

Dukkhaṁ kho me janayasi,

65.4

Vilapanto antepurasmiṁ;

65.5

Muñcetha dāni kumāre,

65.6

Alampi me hotu puttayaññena”.

66.1

“Pubbeva khosi me vutto,

66.2

Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;

66.3

Atha no upakkhaṭassa yaññassa,

66.4

Kasmā karosi vikkhepaṁ.

67.1

Sabbe vajanti sugatiṁ,

67.2

Ye yajanti yepi yājenti;

67.3

Ye cāpi anumodanti,

67.4

Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

68.1

Sabbaratanassa yañño upakkhaṭo,

68.2

Ekarāja tava paṭiyatto;

68.3

Abhinikkhamassu deva,

68.4

Saggaṁ gato tvaṁ pamodissasi”.

69.1

Daharā sattasatā etā,

69.2

Candakumārassa bhariyāyo;

69.3

Kese pakiritvāna,

69.4

Rodantiyo maggamanuyāyisuṁ.

70.1

Aparā pana sokena,

70.2

Nikkhantā nandane viya devā;

70.3

Kese pakiritvāna,

70.4

Rodantiyo maggamanuyāyiṁsu.

71.1

“Kāsikasucivatthadharā,

71.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

71.3

Niyyanti candasūriyā,

71.4

Yaññatthāya ekarājassa.

72.1

Kāsikasucivatthadharā,

72.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

72.3

Niyyanti candasūriyā,

72.4

Mātu katvā hadayasokaṁ.

73.1

Kāsikasucivatthadharā,

73.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

73.3

Niyyanti candasūriyā,

73.4

Janassa katvā hadayasokaṁ.

74.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

74.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

74.3

Niyyanti candasūriyā,

74.4

Yaññatthāya ekarājassa.

75.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

75.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

75.3

Niyyanti candasūriyā,

75.4

Mātu katvā hadayasokaṁ.

76.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

76.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

76.3

Niyyanti candasūriyā,

76.4

Janassa katvā hadayasokaṁ.

77.1

Yassu pubbe hatthivaradhuragate,

77.2

Hatthīhi anuvajanti;

77.3

Tyajja candasūriyā,

77.4

Ubhova pattikā yanti.

78.1

Yassu pubbe assavaradhuragate,

78.2

Assehi anuvajanti;

78.3

Tyajja candasūriyā,

78.4

Ubhova pattikā yanti.

79.1

Yassu pubbe rathavaradhuragate,

79.2

Rathehi anuvajanti;

79.3

Tyajja candasūriyā,

79.4

Ubhova pattikā yanti.

80.1

Yehissu pubbe niyyaṁsu,

80.2

Tapanīyakappanehi turaṅgehi;

80.3

Tyajja candasūriyā,

80.4

Ubhova pattikā yanti”.

81.1

“Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

81.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

81.3

Yajatettha ekarājā,

81.4

Sammūḷho catūhi puttehi.

82.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

82.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

82.3

Yajatettha ekarājā,

82.4

Sammūḷho catūhi kaññāhi.

83.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

83.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

83.3

Yajatettha ekarājā,

83.4

Sammūḷho catūhi mahesīhi.

84.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

84.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

84.3

Yajatettha ekarājā,

84.4

Sammūḷho catūhi gahapatīhi.

85.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

85.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

85.3

Yajatettha ekarājā,

85.4

Sammūḷho catūhi hatthīhi.

86.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

86.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

86.3

Yajatettha ekarājā,

86.4

Sammūḷho catūhi assehi.

87.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

87.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

87.3

Yajatettha ekarājā,

87.4

Sammūḷho catūhi usabhehi.

88.1

Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,

88.2

Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;

88.3

Yajatettha ekarājā,

88.4

Sammūḷho sabbacatukkena.

89.1

Ayamassa pāsādo,

89.2

Idaṁ antepuraṁ suramaṇīyaṁ;

89.3

Tedāni ayyaputtā,

89.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

90.1

Idamassa kūṭāgāraṁ,

90.2

Sovaṇṇaṁ pupphamalyavikiṇṇaṁ;

90.3

Tedāni ayyaputtā,

90.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

91.1

Idamassa uyyānaṁ,

91.2

Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;

91.3

Tedāni ayyaputtā,

91.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

92.1

Idamassa asokavanaṁ,

92.2

Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;

92.3

Tedāni ayyaputtā,

92.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

93.1

Idamassa kaṇikāravanaṁ,

93.2

Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;

93.3

Tedāni ayyaputtā,

93.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

94.1

Idamassa pāṭalivanaṁ,

94.2

Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;

94.3

Tedāni ayyaputtā,

94.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

95.1

Idamassa ambavanaṁ,

95.2

Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;

95.3

Tedāni ayyaputtā,

95.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

96.1

Ayamassa pokkharaṇī,

96.2

Sañchannā padumapuṇḍarīkehi;

96.3

Nāvā ca sovaṇṇavikatā,

96.4

Pupphavalliyā cittā suramaṇīyā;

96.5

Tedāni ayyaputtā,

96.6

Cattāro vadhāya ninnītā.

97.1

Idamassa hatthiratanaṁ,

97.2

Erāvaṇo gajo balī dantī;

97.3

Tedāni ayyaputtā,

97.4

Cattāro vadhāya ninnītā.

98.1

Idamassa assaratanaṁ,

98.2

ekakhuro asso;

98.3

Tedāni ayyaputtā,

98.4

cattāro vadhāya ninnītā.

99.1

Ayamassa assaratho,

99.2

Sāḷiya nigghoso subho ratanavicitto;

99.3

Yatthassu ayyaputtā,

99.4

Sobhiṁsu nandane viya devā;

99.5

Tedāni ayyaputtā,

99.6

Cattāro vadhāya ninnītā.

100.1

Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,

100.2

Candanamudukagattehi;

100.3

Rājā yajissate yaññaṁ,

100.4

Sammūḷho catūhi puttehi.

101.1

Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,

101.2

Candanamudukagattāhi;

101.3

Rājā yajissate yaññaṁ,

101.4

Sammūḷho catūhi kaññāhi.

102.1

Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,

102.2

Candanamudukagattāhi;

102.3

Rājā yajissate yaññaṁ,

102.4

Sammūḷho catūhi mahesīhi.

103.1

Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,

103.2

Candanamudukagattehi;

103.3

Rājā yajissate yaññaṁ,

103.4

Sammūḷho catūhi gahapatīhi.

104.1

Yathā honti gāmanigamā,

104.2

Suññā amanussakā brahāraññā;

104.3

Tathā hessati pupphavatiyā,

104.4

Yiṭṭhesu candasūriyesu”.

105.1

“Ummattikā bhavissāmi,

105.2

Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;

105.3

Sace candavaraṁ hanti,

105.4

Pāṇā me deva rujjhanti.

106.1

Ummattikā bhavissāmi,

106.2

Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;

106.3

Sace sūriyavaraṁ hanti,

106.4

Pāṇā me deva rujjhanti”.

107.1

“Kinnumā na ramāpeyyuṁ,

107.2

Aññamaññaṁ piyaṁvadā;

107.3

Ghaṭṭikā uparikkhī ca,

107.4

Pokkharaṇī ca bhārikā;

107.5

Candasūriyesu naccantiyo,

107.6

Samā tāsaṁ na vijjati”.

108.1

“Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,

108.2

Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;

108.3

Yo mayhaṁ hadayasoko,

108.4

Candamhi vadhāya ninnīte.

109.1

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,

109.2

Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;

109.3

Yo mayhaṁ hadayasoko,

109.4

Sūriyamhi vadhāya ninnīte.

110.1

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,

110.2

Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;

110.3

Yo mayhaṁ hadayasoko,

110.4

Candamhi vadhāya ninnīte.

111.1

Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,

111.2

Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;

111.3

Yo mayhaṁ hadayasoko,

111.4

Sūriyamhi vadhāya ninnīte.

112.1

Mā ca putte mā ca patiṁ,

112.2

Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;

112.3

Yo ghātesi kumāre,

112.4

Adūsake sīhasaṅkāse.

113.1

Mā ca putte mā ca patiṁ,

113.2

Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;

113.3

Yo ghātesi kumāre,

113.4

Apekkhite sabbalokassa.

114.1

Mā ca putte mā ca patiṁ,

114.2

Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;

114.3

Yo ghātesi kumāre,

114.4

Adūsake sīhasaṅkāse.

115.1

Mā ca putte mā ca patiṁ,

115.2

Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;

115.3

Yo ghātesi kumāre,

115.4

Apekkhite sabbalokassa”.

116.1

“Mā no deva avadhi,

116.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

116.3

Api nigaḷabandhakāpi,

116.4

Hatthī asse ca pālema.

117.1

Mā no deva avadhi,

117.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

117.3

Api nigaḷabandhakāpi,

117.4

Hatthichakaṇāni ujjhema.

118.1

Mā no deva avadhi,

118.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

118.3

Api nigaḷabandhakāpi,

118.4

Assachakaṇāni ujjhema.

119.1

Mā no deva avadhi,

119.2

Dāse no dehi khaṇḍahālassa;

119.3

Yassa honti tava kāmā,

119.4

Api raṭṭhā pabbājitā;

119.5

Bhikkhācariyaṁ carissāma.

120.1

Dibbaṁ deva upayācanti,

120.2

puttatthikāpi daliddā;

120.3

Paṭibhānānipi hitvā,

120.4

putte na labhanti ekaccā.

121.1

Āsīsikāni karonti,

121.2

Puttā no jāyantu tato paputtā;

121.3

Atha no akāraṇasmā,

121.4

Yaññatthāya deva ghātesi.

122.1

Upayācitakena puttaṁ labhanti,

122.2

Mā tāta no aghātesi;

122.3

Mā kicchāladdhakehi puttehi,

122.4

Yajittho imaṁ yaññaṁ.

123.1

Upayācitakena puttaṁ labhanti,

123.2

Mā tāta no aghātesi;

123.3

Mā kapaṇaladdhakehi puttehi,

123.4

Ammāya no vippavāsesi.

124.1

Bahudukkhā posiya candaṁ,

124.2

amma tuvaṁ jīyase puttaṁ;

124.3

Vandāmi kho te pāde,

124.4

labhataṁ tāto paralokaṁ.

125.1

Handa ca maṁ upaguyha,

125.2

Pāde te amma vandituṁ dehi;

125.3

Gacchāmi dāni pavāsaṁ,

125.4

Yaññatthāya ekarājassa.

126.1

Handa ca maṁ upagūha,

126.2

Pāde te amma vandituṁ dehi;

126.3

Gacchāmi dāni pavāsaṁ,

126.4

Mātu katvā hadayasokaṁ.

127.1

Handa ca maṁ upagūha,

127.2

Pāde te amma vandituṁ dehi;

127.3

Gacchāmi dāni pavāsaṁ,

127.4

Janassa katvā hadayasokaṁ”.

128.1

“Handa ca padumapattānaṁ,

128.2

Moḷiṁ bandhassu gotamiputta;

128.3

Campakadalamissāyo,

128.4

Esā te porāṇikā pakati.

129.1

Handa ca vilepanaṁ te,

129.2

Pacchimakaṁ candanaṁ vilimpassu;

129.3

Yehi ca suvilitto,

129.4

Sobhasi rājaparisāyaṁ.

130.1

Handa ca mudukāni vatthāni,

130.2

Pacchimakaṁ kāsikaṁ nivāsehi;

130.3

Yehi ca sunivattho,

130.4

Sobhasi rājaparisāyaṁ.

131.1

Muttāmaṇikanakavibhūsitāni,

131.2

Gaṇhassu hatthābharaṇāni;

131.3

Yehi ca hatthābharaṇehi,

131.4

Sobhasi rājaparisāyaṁ”.

132.1

“Na hi nūnāyaṁ raṭṭhapālo,

132.2

Bhūmipati janapadassa dāyādo;

132.3

Lokissaro mahanto,

132.4

Putte snehaṁ janayati”.

133.1

“Mayhampi piyā puttā,

133.2

Attā ca piyo tumhe ca bhariyāyo;

133.3

Saggañca patthayāno,

133.4

Tenāhaṁ ghātayissāmi”.

134.1

“Maṁ paṭhamaṁ ghātehi,

134.2

Mā me hadayaṁ dukkhaṁ phālesi;

134.3

Alaṅkato sundarako,

134.4

Putto deva tava sukhumālo.

135.1

Handayya maṁ hanassu,

135.2

Paraloke candakena hessāmi;

135.3

Puññaṁ karassu vipulaṁ,

135.4

Vicarāma ubhopi paraloke”.

136.1

“Mā tvaṁ cande rucci maraṇaṁ,

136.2

Bahukā tava devarā visālakkhi;

136.3

Te taṁ ramayissanti,

136.4

Yiṭṭhasmiṁ gotamiputte”.

137.1

Evaṁ vutte, candā attānaṁ,

137.2

hanti hatthatalakehi;

137.3

“Alamettha jīvitena,

137.4

pissāmi visaṁ marissāmi.

138.1

Na hi nūnimassa rañño,

138.2

Mittāmaccā ca vijjare suhadā;

138.3

Ye na vadanti rājānaṁ,

138.4

Mā ghātayi orase putte.

139.1

Na hi nūnimassa rañño,

139.2

Ñātī mittā ca vijjare suhadā;

139.3

Ye na vadanti rājānaṁ,

139.4

Mā ghātayi atraje putte.

140.1

Ime tepi mayhaṁ puttā,

140.2

Guṇino kāyūradhārino rāja;

140.3

Tehipi yajassu yaññaṁ,

140.4

Atha muñcatu gotamiputte.

141.1

Bilasataṁ maṁ katvāna,

141.2

Yajassu sattadhā mahārāja;

141.3

Mā jeṭṭhaputtamavadhi,

141.4

Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

142.1

Bilasataṁ maṁ katvāna,

142.2

Yajassu sattadhā mahārāja;

142.3

Mā jeṭṭhaputtamavadhi,

142.4

Apekkhitaṁ sabbalokassa”.

143.1

“Bahukā tava dinnābharaṇā,

143.2

Uccāvacā subhaṇitamhi;

143.3

Muttāmaṇiveḷuriyā,

143.4

Etaṁ te pacchimakaṁ dānaṁ”.

144.1

“Yesaṁ pubbe khandhesu,

144.2

Phullā mālāguṇā vivattiṁsu;

144.3

Tesajjapi sunisito,

144.4

Nettiṁso vivattissati khandhesu.

145.1

Yesaṁ pubbe khandhesu,

145.2

Cittā mālāguṇā vivattiṁsu;

145.3

Tesajjapi sunisito,

145.4

Nettiṁso vivattissati khandhesu.

146.1

Aciraṁ vata nettiṁso,

146.2

Vivattissati rājaputtānaṁ khandhesu;

146.3

Atha mama hadayaṁ na phalati,

146.4

Tāva daḷhabandhañca me āsi.

147.1

Kāsikasucivatthadharā,

147.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

147.3

Niyyātha candasūriyā,

147.4

Yaññatthāya ekarājassa.

148.1

Kāsikasucivatthadharā,

148.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

148.3

Niyyātha candasūriyā,

148.4

Mātu katvā hadayasokaṁ.

149.1

Kāsikasucivatthadharā,

149.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

149.3

Niyyātha candasūriyā,

149.4

Janassa katvā hadayasokaṁ.

150.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

150.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

150.3

Niyyātha candasūriyā,

150.4

Yaññatthāya ekarājassa.

151.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

151.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

151.3

Niyyātha candasūriyā,

151.4

Mātu katvā hadayasokaṁ.

152.1

Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,

152.2

Kuṇḍalino agalucandanavilittā;

152.3

Niyyātha candasūriyā,

152.4

Janassa katvā hadayasokaṁ”.

153.1

Sabbasmiṁ upakkhaṭasmiṁ,

153.2

Nisīdite candasmiṁ yaññatthāya;

153.3

Pañcālarājadhītā pañjalikā,

153.4

Sabbaparisāya samanupariyāyi.

154.1

“Yena saccena khaṇḍahālo,

154.2

Pāpakammaṁ karoti dummedho;

154.3

Etena saccavajjena,

154.4

Samaṅginī sāmikena homi.

155.1

Ye idhatthi amanussā,

155.2

Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;

155.3

Karontu me veyyāvaṭikaṁ,

155.4

Samaṅginī sāmikena homi.

156.1

Yā devatā idhāgatā,

156.2

Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;

156.3

Saraṇesiniṁ anāthaṁ tāyatha maṁ,

156.4

Yācāmahaṁ pati māhaṁ ajeyyaṁ”.

157.1

Taṁ sutvā amanusso,

157.2

Ayokūṭaṁ paribbhametvāna;

157.3

Bhayamassa janayanto,

157.4

Rājānaṁ idamavoca.

158.1

“Bujjhassu kho rājakali,

158.2

Mā tāhaṁ matthakaṁ nitāḷesiṁ;

158.3

Mā jeṭṭhaputtamavadhi,

158.4

Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

159.1

Ko te diṭṭho rājakali,

159.2

Puttabhariyāyo haññamānāyo;

159.3

Seṭṭhi ca gahapatayo,

159.4

Adūsakā saggakāmā hi”.

160.1

Taṁ sutvā khaṇḍahālo,

160.2

Rājā ca abbhutamidaṁ disvāna;

160.3

Sabbesaṁ bandhanāni mocesuṁ,

160.4

Yathā taṁ anupaghātaṁ.

161.1

Sabbesu vippamuttesu,

161.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

161.3

Sabbe ekekaleḍḍukamadaṁsu,

161.4

Esa vadho khaṇḍahālassa.

162.1

Sabbe paviṭṭhā nirayaṁ,

162.2

Yathā taṁ pāpakaṁ karitvāna;

162.3

Na hi pāpakammaṁ katvā,

162.4

Labbhā sugatiṁ ito gantuṁ.

163.1

Sabbesu vippamuttesu,

163.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

163.3

Candaṁ abhisiñciṁsu,

163.4

Samāgatā rājaparisā ca.

164.1

Sabbesu vippamuttesu,

164.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

164.3

Candaṁ abhisiñciṁsu,

164.4

Samāgatā rājakaññāyo ca.

165.1

Sabbesu vippamuttesu,

165.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

165.3

Candaṁ abhisiñciṁsu,

165.4

Samāgatā devaparisā ca.

166.1

Sabbesu vippamuttesu,

166.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

166.3

Candaṁ abhisiñciṁsu,

166.4

Samāgatā devakaññāyo ca.

167.1

Sabbesu vippamuttesu,

167.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

167.3

Celukkhepamakaruṁ,

167.4

Samāgatā rājaparisā ca.

168.1

Sabbesu vippamuttesu,

168.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

168.3

Celukkhepamakaruṁ,

168.4

Samāgatā rājakaññāyo ca.

169.1

Sabbesu vippamuttesu,

169.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

169.3

Celukkhepamakaruṁ,

169.4

Samāgatā devaparisā ca.

170.1

Sabbesu vippamuttesu,

170.2

Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;

170.3

Celukkhepamakaruṁ,

170.4

Samāgatā devakaññāyo ca.

171.1

Sabbesu vippamuttesu,

171.2

Bahū ānanditā ahuṁ;

171.3

Nandiṁ pavesi nagaraṁ,

171.4

Bandhanā mokkho aghositthāti.

172.1

Candakumārajātakaṁ sattamaṁ.