2. Nandanavagga
2. The Garden of Delight
Tip — double-click any Pāli word to look it up in the dictionary.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Hot Springs Monastery.
Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Then Venerable Samiddhi rose at the crack of dawn and went to the hot springs to bathe.
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying his limbs.
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yena āyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā āyasmantaṁ samiddhiṁ gāthāya ajjhabhāsi:
Then, late at night, a glorious deity, lighting up the entire hot springs, went up to Samiddhi, and, standing in the air, addressed him in verse:
Atha kho sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:
Then that deity landed on the ground and said to Samiddhi,
“daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu.
“You’ve gone forth while young, mendicant. With pristine black hair, you’re blessed with youth, in the prime of life, and you’ve never flirted with sensual pleasures.
mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī”ti.
Don’t give up what is apparent in the present to chase after what takes effect over time.”
Kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi.
I’m giving up what takes effect over time to chase after what is apparent in the present.
Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo.
For the Buddha has said that sensual pleasures take effect over time, with much suffering and distress, and they’re all the more full of drawbacks.
Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti.
But this teaching is apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.”
“Kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo?
“But in what way, mendicant, has the Buddha said that sensual pleasures take effect over time, with much suffering and distress, and they’re all the more full of drawbacks?
Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti?
And how is this teaching apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves?”
“Ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ.
“I’m junior, respectable sir, recently gone forth, newly come to this teaching and training.
Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme.
But he, that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha, is staying near Rājagaha in the Hot Springs Monastery.
Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha.
You should approach him and ask about this matter.
Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī”ti.
And you should remember it in line with the Buddha’s answer.”
“Na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto.
“It’s not easy for us to approach the Buddha, as he is surrounded by other illustrious deities.
Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā”ti.
If you go to the Buddha and ask him about this matter, we’ll come along and listen to the teaching.”
“Evamāvuso”ti kho āyasmā samiddhi tassā devatāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:
“Yes, reverend,” Venerable Samiddhi replied. He went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then he added:
“Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.
Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.
Atha kho, bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā imāya gāthāya ajjhabhāsi:
‘Abhutvā bhikkhasi bhikkhu,
na hi bhutvāna bhikkhasi;
Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu,
mā taṁ kālo upaccagā’ti.
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devataṁ gāthāya paccabhāsiṁ:
‘Kālaṁ vohaṁ na jānāmi,
channo kālo na dissati;
Tasmā abhutvā bhikkhāmi,
mā maṁ kālo upaccagā’ti.
Atha kho, bhante, sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā maṁ etadavoca:
‘daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu.
Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme;
mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī’ti.
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:
‘na khvāhaṁ, āvuso, sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvāmi;
kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi.
Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo.
Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca:
‘kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo?
Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti?
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:
‘ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ.
Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme.
Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha.
Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī’ti.
Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca:
‘na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto.
Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā’ti.
Sace, bhante, tassā devatāya saccaṁ vacanaṁ, idheva sā devatā avidūre”ti.
“Sir, if that deity spoke the truth, he’ll be close by.”
Evaṁ vutte, sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:
When he had spoken, that deity said to Samiddhi,
“puccha, bhikkhu, puccha, bhikkhu, yamahaṁ anuppattā”ti.
“Ask, mendicant, ask! For I have arrived.”
“Na khvāhaṁ, bhante, imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
“I don’t understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.
Please teach me this matter so I can understand the detailed meaning.”
“Imassapi khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa na vitthārena atthaṁ ājānāmi.
“I don’t understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.
Please teach me this matter so I can understand the detailed meaning.”
“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi—
“This is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement:
Dukkhaṁ na sevetha anatthasaṁhitan”ti.
you shouldn’t keep doing <j>what’s painful and pointless.”
Nandanavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
Nandanā nandati ceva,
Natthiputtasamena ca;
Khattiyo saṇamāno ca,
Niddātandī ca dukkaraṁ;
Hirī kuṭikā navamo,
Dasamo vutto samiddhināti.